काठमाडौँ, नेपाली राजनीतिमा नयाँ पुस्ताको प्रतिनिधित्व गर्ने रन्जु दर्शना करिब एक दशकदेखि सक्रिय छिन्। उनी १७ वर्षको उमेरमै सामाजिक अभियन्ता भएर सार्वजनिक जीवनमा प्रवेश गरिन् र युवापुस्ताको आवाज बन्न सफल भइन्। उनको यात्रा केवल चुनावी राजनीति सीमित छैन, उनले भूकम्पपछिको उद्धार, राहत र पुनर्निर्माणमा सक्रिय भूमिका खेलेर नेतृत्वको उदाहरण प्रस्तुत गरेकी छन्।
२०१३ मा रन्जुले सामाजिक अभियानमार्फत सक्रिय राजनीति सुरु गरिन्। सडकदेखि सामाजिक सञ्जालसम्म, नागरिक अधिकार, महिला अधिकार, पारदर्शिता र सुशासनका मुद्दामा उनले उठाएका आवाजले उनलाई पहिचान दिलायो। देशभर हुने बन्द र हड्तालको विरोध, युवापुस्ताको सकृय सहभागिता, राज्य र नागरिकबीचको दूरी घटाउने अभियानमार्फत उनको पहिलो सार्वजनिक परिचय स्थापित भयो।
विनाशकारी २०१५ को भूकम्पपछिको कठिन परिस्थितिमा रन्जु दर्शना सक्रियताका साथ उद्धार तथा राहत अभियानमा खटिइन्। उनी आफ्नो युवा टोलीसँग घाइतेको उद्धार, बेसाहारा परिवारको सहयोग र राहत वितरणमा संलग्न भइन्। सरकारी सुस्त गतिमा असन्तुष्टि जनाउँदै उनले जनचेतना र दबाब अभियान समेत चलाइन्, जसले राहतकार्यमा पारदर्शिता, नागरिक सहयोग र सामाजिक जवाफदेहिता आवश्यक रहेको सन्देश दियो। यस क्रममा रन्जुको कदम केवल चुनावी वा राजनीतिक नभई नागरिक सेवा, सामाजिक न्याय र संरचनात्मक सुधारतर्फ केन्द्रित रहेको देखिन्छ।
२०१७ मा मात्र २१ वर्षको उमेरमा रन्जु Bibeksheel Nepali (पछि Bibeksheel Sajha Party) बाट काठमाडौँ महानगरपालिकाको मेयर पदमा उम्मेदवार बनेकी थिइन्। उनले करिब २३,४३९ मत पाएकी थिइन् र तेस्रो स्थान हासिल गरिन्। जित्न नसके पनि उनको उम्मेदवारी र अभियानले युवा‑केन्द्रित, पारदर्शी र भ्रष्टाचारविरुद्धको राजनीति सम्भव छ भन्ने विश्वास स्थापित गर्यो। उनको उपस्थिति परम्परागत दल र वरिष्ठ नेतृत्वको बाहुल्यता भएको राजनीतिमा नयाँ पुस्ताको प्रवेशको रूपमा हेरियो।
उनको पार्टी यात्रा उतारचढावमय रह्यो। Bibeksheel Nepali र Sajha Party मिलेर बनेको Bibeksheel Sajha Party केही वर्षमै फुट्यो र पुनः एकीकृत भयो। पार्टीभित्रको असन्तुष्टि र भिन्न विचारका कारण रन्जुले २०२१ मा पार्टी छोडेर आफूलाई स्वतन्त्र नागरिक घोषणा गरिन्। उनले स्पष्ट गरिन् कि उनको उद्देश्य पद र शक्ति होइन, मूल्य, विचार र सेवा हो।
राजनीतिक पदमा सीमित नरहँदै, रन्जु विभिन्न सार्वजनिक टिप्पणी, अभियान र सहकार्यमार्फत भ्रष्टाचार, असफल शासन र पुराना राजनीतिक संरचनाविरुद्ध आवाज उठाइरहेकी छन्। उनी गोविन्द केसीको स्वास्थ्य र शिक्षा सुधार आन्दोलनलाई समर्थन गर्दै समावेशी, जवाफदेही र जनहितमुखी प्रणालीको पक्षमा देखिएकी छन्। उनले आफुलाई “राजनीति पद होइन, मूल्य, विचार, सेवा र परिवर्तनका लागि” भएको भन्दै नयाँ पुस्ताका लागि राजनीतिक विकल्पको आवाज बनेकी छन्।
हाल, रन्जु दर्शना Rastriya Swatantra Party (RSP) मार्फत चुनावी यात्रा अघि बढाउँदैछिन्। BSP र RSP एकीकरण पछि नयाँ संरचना अन्तर्गत उनी अब RSP बाट विभिन्न स्थानमा चुनावमा उतारिने तयारीमा छिन्। समर्थकहरूको माग अनुसार उनि जसरी पनि निति नियम निर्माण गर्ने ठाउमा पुग्नै पर्छ भन्ने छ। उनी जनसम्पर्क, आन्दोलन र हडतालमा मात्र सीमित नरही, हातमा फूल लिएर जनताको बीचमा पुग्ने शैलीमा अभियान चलाउने पक्षधर छिन।
रन्जु केवल राजनीतिमा सीमित छैनन्। उनी समाज सुधार, युवासशक्तिकरण, मानसिक स्वास्थ्य, नागरिक अधिकार र शिक्षा–सहभागितामा सक्रिय छिन्। उनको “नयाँ राजनीति, नयाँ सोच, सबैका लागि न्याय” भन्ने एजेन्डाले पुराना नेतृत्व, जातीय/धार्मिक आधार र दल संरचनाभन्दा मानवता, समानता, उत्तरदायित्व र सेवामा प्राथमिकता दिन्छ।
आज, जब नेपाल राजनीतिक, सामाजिक र संरचनात्मक चुनौतीको सामना गर्दैछ, रन्जु दर्शना जस्ता युवा, सामाजिक–सचेत, सेवा–उन्मुख र विचारशील नेताहरूको भूमिका अझै महत्त्वपूर्ण देखिन्छ। उनको यात्रा देखाउँछ कि राजनीतिमा पद, शक्ति र नाम मात्र होइन; मानवता, मूल्य, सेवा र उत्तरदायित्वले पनि राजनीति सार्थक बनाउन सक्छ।
भूकम्पपछिको उद्धार, राहत र पुनर्निर्माणमा काम गरी उनले देखाइन् कि राजनीति मात्र होइन, मानव सेवा र जनचाहना पुरा गर्ने काममा अग्रसरता पनि महत्वपूर्ण हुन्छ। उनको राजनीतिक पथ—उतारचढाव, दल–पुनर्रचना, स्वतन्त्रता र आन्दोलन—सबैले देखाउँछन् कि परिवर्तन मात्र होइन, वैकल्पिक, नागरिक‑केंद्रित र जिम्मेवार राजनीति सम्भव छ।
